Tekil 'They' Kullanımı Yeni Değil: 600 Yıllık Bir Dilsel Yanılgı

“They” aslında yeni değil: 600 yıllık bir ‘yanlış anlaşılma’

İngilizcede 'he/she' yerine 'they' kullanımının yaygınlaşması, birçok kişi tarafından yeni bir dilsel gelişme olarak algılanabilir. Ancak bu kullanım, aslında yüzyıllardır var olan ve son dönemde yeniden dikkat çeken bir dilsel olgudur.

Her şey ne zaman başladı?

Tekil 'they' kullanımının kökenleri, günümüzden yaklaşık 700 yıl öncesine, 1300'lü yıllara dayanmaktadır. O dönemlerde dahi insanlar, tek bir kişiyi ifade etmek için 'they' kelimesini kullanmaktaydı. Ancak 1700'lü yıllarda belirlenen bazı dilbilgisi kuralları, 'they' kelimesinin yalnızca çoğul olarak kullanılması gerektiğini öne sürerek bu tekil kullanımı 'yanlış' olarak nitelendirdi. Buna rağmen, günlük konuşma dilinde bu kullanım varlığını sürdürdü.

Yazarlar zaten kullanıyordu

Tekil 'they' kullanımı, sadece günlük konuşma dilinde değil, edebiyatın önemli isimlerinin eserlerinde de yer almıştır. William Shakespeare, Jane Austen ve Lewis Carroll gibi yazarların metinlerinde bu kullanıma rastlamak mümkündür:

• William Shakespeare: “There’s not a man I meet but doth salute me as if I were their well-acquainted friend.”
• Jane Austen: “Everybody began to find out that they had always distrusted…”
• Lewis Carroll: “If anybody has seen them, they must remember…”

Bu durum, tekil 'they' kullanımının dil tarihinde hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmadığını göstermektedir.

Günlük hayatta zaten kullanıyoruz

Günlük yaşamda, farkında olmadan tekil 'they' kullanımına sıkça başvurulmaktadır. Örneğin, 'Someone left their phone,' 'If anyone calls, tell them I’m busy,' veya 'Each student should bring their book' gibi ifadeler, dilbilgisel olarak kulağa doğal gelmekte ve beynimiz tarafından kolayca kabul edilmektedir.

Kim bunu yeniden “kabul etti”?

Tekil 'they' kullanımının yeniden resmiyet kazanması, tek bir kararla değil, zaman içinde gerçekleşen bir dizi gelişmeyle olmuştur:

• Oxford English Dictionary: 'they'yi tekil kullanım olarak resmi şekilde tanımlar.
• Merriam-Webster: 2019’da 'they'yi yılın kelimesi seçti.
• American Psychological Association: akademik yazılarda 'they' kullanımını standart hale getirdi.

Peki neden “they” kullanmak önemli?

Tekil 'they' kullanımının önemi, İngilizcede uzun süredir var olan bir dilsel boşluğu doldurmasından kaynaklanmaktadır. 'He' (erkek) ve 'she' (kadın) zamirlerinin yanı sıra, cinsiyet belirtmeyen veya cinsiyet kimliği bu ikiliye uymayan bireyler için bir seçenek bulunmamaktaydı. 'They' bu boşluğu doldurmuştur.

Bu durum sadece dilbilgisel bir mesele olmanın ötesinde, toplumsal eşitlik ve kapsayıcılık açısından da önem taşımaktadır. 'He/she' kullanımı bazen bireyleri cinsiyet kalıplarına sıkıştırabilir, doğru varsayım yapma zorunluluğu getirebilir ve herkesin kendini doğru ifade etmesini engelleyebilir. Buna karşılık, 'they' kullanımı:

• Cinsiyet varsayımını ortadan kaldırır.
• Daha kapsayıcı bir dil oluşturur.
• Kimseyi bir kalıba sokmadan konuşmayı sağlar.
• Dilin daha eşitlikçi olmasına katkı sağlar.

Bu nedenle, tekil 'they' kullanımı sadece bir dilbilgisi konusu değil, aynı zamanda dil ve eşitlik arasındaki ilişkinin bir yansımasıdır.

Son söz

Sonuç olarak, tekil 'they' kullanımı yeni bir dilsel trend olmaktan ziyade, köklü bir geçmişe sahiptir. Shakespeare, Austen ve Carroll gibi büyük yazarların eserlerinde yer almış, Oxford English Dictionary tarafından kabul edilmiş, Merriam-Webster tarafından yılın kelimesi seçilmiş ve APA tarafından standart hale getirilmiştir. Bu tartışma yeni olmamakla birlikte, günümüzde daha geniş kitleler tarafından fark edilmektedir. En temel gerçek ise şudur:

Dil, insanların değişimiyle birlikte yeniden şekillenir, insanlar dil değiştiği için değişmez.